Katarzyna Zalewska

radca prawny

Jestem radcą prawnym i prowadzę kancelarię w Białymstoku. Na co dzień zajmuję się pomocą prawną gabinetom lekarskim, nie tylko w Białymstoku, ale również w całej Polsce. Pomagam gabinetom lekarskim w taki sposób, aby mogły skupić się wyłącznie na leczeniu pacjentów.
[Więcej >>>]

Otwórz swój gabinet

Kiedy nie możesz zawrzeć umowy z NFZ?

Katarzyna Zalewska21 czerwca 2022Komentarze (0)

Kiedy nie możesz zawrzeć umowy z NFZ?

Połowa roku już minęła, zatem nadchodzi czas na przygotowanie się do konkursów ofert oraz rokowań w ramach NFZ. Wraz z tym, jak bumerang wraca pytanie kiedy nie można zawrzeć umowy z NFZ? A w ogóle jest taka możliwość? Jest i dziś o tym opowiem.

Cały problem tkwi w art. 132 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych:

Nie można zawrzeć umowy o udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej z lekarzem, pielęgniarką, położną, inną osobą wykonującą zawód medyczny lub psychologiem, jeżeli udzielają oni świadczeń opieki zdrowotnej u świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Funduszem.

Przekładając ten przepis na bardziej ludzki i zrozumiały język. Jeżeli pracujesz w podmiocie, który udziela świadczeń z NFZ to niestety umowa z NFZ nie będzie dla Ciebie. Ustawodawcy chodziło o to, aby umowy z NFZ nie były zawierane w pewnej zamkniętej grupie. Tyle tylko, że jak w wielu sytuacjach ustawa poszła dość daleko i zmusza do kreatywnego rozwiązania tej sytuacji.

Co wtedy zrobić?

Pomysłów na rozwiązanie tego sporu było sporo. Niektórzy uważali, że ten wymóg będzie trzeba spełnić dopiero w momencie zawierania umowy, a nie starcie w postępowaniu. I tu muszę Was rozczarować, ponieważ ta koncepcja nie przejdzie. Stanowczo wykluczono możliwość spełnienia tego warunku dopiero w momencie zawarcia umowy z NFZ.

Co na to orzecznictwo?

  1. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2020 r., II GSK 1061/20: Treść oświadczenia oferenta w zakresie spełnienia warunku zawarcia umowy określonego w art. 132 ust. 3 ustawy musi być zgodna ze stanem faktycznym i prawnym, zarówno w dniu składania oferty, jak i od początku obowiązywania umowy. Oznacza to zapewnienie o trwałości spełniania warunków w tak określonej przestrzeni czasowej, a co za tym idzie również i w toku postępowania prowadzonego w sprawie zawarcia umowy o świadczenia opieki zdrowotnej. Oferta ma więc być aktualna w toku całego postępowania, poczynając od jej złożenia, aż do dnia rozpoczęcia obowiązywania umowy.
  2. Wyrok NSA z 8 grudnia 2020 r., II GSK 1066/20:  (…) Służy to konkretnemu celowi, a mianowicie stworzeniu możliwości jej zweryfikowania na odpowiednim etapie postępowania konkursowego. Prawidłowa wykładnia tego przepisu, w powiązaniu z art. 149 ust. 1 pkt 2 i 7 tej ustawy prowadzi do przyjęcia, że już na etapie składania oferty oferent zobligowany jest do wykazania, iż w przypadku jego oferty nie będzie zachodziła określona w nim przeszkoda do zawarcia umowy z NFZ.
  3. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2020 r., II GSK 818/20: W toku postępowania konkursowego Komisja konkursowa ma za zadanie ocenę ofert oraz warunków zawartych w ofertach – i na tej właśnie podstawie rozstrzyga konkurs, nie jest natomiast jej zadaniem ustalanie zdarzeń przyszłych, które mogą, ale nie muszą nastąpić.

Kiedy nie możesz zawrzeć umowy z NFZ – praktyka?

Ustawowe rozwiązanie nie oznacza, że nie możesz w ogóle starać się o zawarcie umowy z NFZ pracując już w podmiocie, który ma kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia. Trzeba tylko trochę pomyśleć i wykorzystać w tym celu rozwiązania, które przynosi prawo. Co mam na myśli? Np. założenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka ma swoją osobowość prawną, więc jak najbardziej nadaje się do wykorzystania, aby móc wystąpić w postępowaniach NFZ, ale jednocześnie nie tracić dotychczasowych źródeł zarobkowania.

Zatem, jak widzicie istnieje możliwość znalezienia rozwiązania także tego problemu. Czy spotkaliście się z nim w swoich staraniach o uzyskanie umowy z NFZ? Opowiedzcie o tym w komentarzach.

*****

Zwróć uwagę na

Jak podpisać umowę z NFZ

Jakie są kary umowne nakładane przez NFZ

 

 

Odpowiedzialność zawodowa lekarzy

Katarzyna Zalewska23 maja 2022Komentarze (0)

Podczas prowadzonych przeze mnie szkoleń dotyczących prawa medycznego często pada pytanie czym jest odpowiedzialność zawodowa lekarzy. Jakie są podstawy, jak przebiega postępowanie? Czy postępowanie dyscyplinarne toczy się obok postępowania cywilnego bądź karnego? Dlatego w odpowiedzi na te pytania postanowiłam stworzyć cykl artykułów opisujących odpowiedzialność dyscyplinarną lekarzy.

Odpowiedzialność zawodowa lekarzy

Na pierwszy ogień trafia zakres odpowiedzialności dyscyplinarnej. Ogólnie odpowiedzialność dyscyplinarna występuje wśród zawodów, np. zaufania publicznego, które posiadają swoje organizacje samorządowe oraz wewnętrzne zasady dotyczące wykonywania zawodu.

Lekarze odpowiadają za naruszenie zasad etyki lekarskiej oraz przepisów związanych z wykonywaniem zawodu.

Zasady etyki lekarskiej sformułowane są w Kodeksie Etyki Lekarskiej [tu link do dokumentu]. Przede wszystkim lekarze mają obowiązek ochrony życia i zdrowia ludzi. Działając przy tym zgodnie ze swoim sumieniem oraz współczesną wiedzą medyczną. Kodeks Etyki Lekarskiej reguluje szereg zachowań, jakimi powinni kierować się lekarze względem pacjentów.

Przepisy dotyczące wykonywania zawodu zawiera ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty. W tej ustawie kolejny raz wskazano, że wykonywanie zawodu ma następować zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, dostępnymi metodami oraz środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki lekarskiej oraz z należytą starannością.

Są to ogólne ramy odpowiedzialności zawodowej.

Celem postępowania dyscyplinarnego jest weryfikacja tego czy postępowanie konkretnego lekarza naruszało zasady etyki lub wykonywania zawodu. Jeżeli w toku postępowania dyscyplinarnego okaże się, że lekarz popełnił przewinienie dyscyplinarne podlega karom opisanym w ustawie o izbach lekarskich.

Czy lekarz odpowiada tylko za czyny mające związek z wykonywaniem zawodu?

Właśnie to pytanie może budzić sporo kontrowersji. Czy lekarze odpowiadają tylko za to co ma związek z wykonywaniem zawodu? Czy odpowiedzialność dyscyplinarna nie dotyczy ich po przejściu na emeryturę? Często występuje pokusa, aby obejmować odpowiedzialnością dyscyplinarną czyny inne niż te związane z wykonywaniem zawodu. Dlatego chciałabym przytoczyć poniższe orzeczenia.

Względy systemowe oraz zamieszczenie przepisu art. 53 ustawy o izbach lekarskich w rozdziale nazwanym Odpowiedzialność zawodowa może samoistnie sugerować ograniczenie deliktów dyscyplinarnych w tej postaci tylko do zasad etyki lekarskiej z zawodem związanych, nie zaś jakąkolwiek inną życiową aktywnością lekarza (wyrok Sądu Najwyższego z 10 grudnia 2020 r., I KK 134/20).

 

Rozważy ponadto zagadnienie dopuszczalności pociągnięcia (…) do odpowiedzialności zawodowej ze względu na jej status zawodowy, tj. przejście obwinionej na emeryturę w dniu (…). Nie rozstrzygając tego zagadnienia trzeba bowiem zauważyć, że wprawdzie zgodnie z art. 53 ustawy o izbach lekarskich odpowiedzialności w trybie tej ustawy podlegają członkowie izb lekarskich, którymi są również emerytowani lekarze i lekarze dentyści, jednak jest to odpowiedzialność zawodowa, na co wskazuje tytuł rozdziału 5 ustawy o izbach lekarskich, co może zawężać krąg podmiotów deliktu określonego w art. 53 ustawy o izbach lekarskich do osób wykonujących zawód lekarza lub lekarza dentysty (wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2018 r., SDI 124/17).

Jak widzicie sądy orzekające w sprawach odpowiedzialności zawodowej lekarzy muszą rozważać, które z zachowań lekarzy podlegają zasadom odpowiedzialności dyscyplinarnej, a które nie.

To tylko wstęp do zasygnalizowania tego, jak złożoną kwestią jest odpowiedzialność zawodowa lekarzy.

Dlatego zapraszam Was do śledzenia kolejnych artykułów, w których wyjaśnię zawiłości odpowiedzialności dyscyplinarnej.

 

Reklama wyrobów medycznych

Katarzyna Zalewska09 maja 2022Komentarze (0)

Po pewnym czasie nieobecności wracam do blogowania i omawiania nowych rozwiązań prawnych związanych z sektorem medycznym. Dlatego na pierwszy ogień trafiają nowe zasady reklamy wyrobów medycznych.

Ustawa o wyrobach medycznych, która ma zacząć obowiązywać w maju tego roku wprowadza nowe zasady dotyczące reklamy wyrobów medycznych. W jaki sposób została uregulowana reklama wyrobów medycznych? O tym poniżej.

Reklama wyrobów medycznych

Ustawodawca postanowił sformułować kryteria, jakie musi spełniać reklama. Reklama, która jest skierowana do publicznej wiadomości musi być sformułowana zrozumiale dla laika, czyli praktycznie każdego z nas. Ale nie ograniczono się do tak ogólnego sformułowania. Postanowiono, że reklama wyrobów medycznych nie może:

  • wykorzystywać wizerunku osób wykonujących zawody medyczne lub podających się za takie osoby lub przedstawiać osób prezentujących wyrób w sposób sugerujący, że wykonują taki zawód;
  • zawierać bezpośredniego wezwania dzieci do nabycia reklamowanych wyrobów lub do nakłonienia rodziców lub innych osób dorosłych do kupienia im reklamowanych wyrobów;
  • dotyczyć wyrobów przeznaczonych do używania przez użytkowników innych niż laicy.

Reklamę może prowadzić podmiot gospodarczy. Inne podmioty prowadzą reklamę wyłącznie, gdy inny podmiot gospodarczy ją zatwierdzi.

Działania reklamowe można prowadzić w formie audiowizualnej, dźwiękowej czy też wizualnej. Przy czym musi zawierać przynajmniej nazwę i przewidziane zastosowanie wyrobu.

Jeżeli reklama będzie naruszać zasady opisane w ustawie, wówczas Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych nakazuje w drodze decyzji administracyjnej:

a) usunięcie stwierdzonych naruszeń

b) zaprzestanie publikowania, ukazywania się lub prowadzenia danej reklamy

c) publikację wydanej decyzji w miejscach lub środkach masowego przekazu, w których ukazała się dana reklama.

Czy nowe zasady mają zastosowanie do innych działań?

Owszem, zasady dotyczące reklamy mają zastosowanie do następujących działań:

  • reklamy działalności gospodarczej lub zawodowej, w której wykorzystuje się wyrób do świadczenia usług (w zakresie w jakim dotyczy ona usług świadczonych przy użyciu danego wyrobu, w tym usług wypożyczania, najmu lub użyczania wyrobów);
  • prezentowania wyrobów w czasie spotkań, których celem lub efektem jest zachęcanie do nabywania wyrobów lub finansowania takich spotkań;
  • kierowania do publicznej wiadomości opinii przez użytkowników wyrobów, jeżeli otrzymują z tego tytułu korzyści;
  • odwiedzania osób wykonujących zawód medyczny w celu promocji wyroków;
  • sponsorowania targów, wystaw, pokazów, prezentacji, konferencji, zjazdów i kongresów naukowych, w tym dla osób wykonujących zawód medycznych lub prowadzących obrót wyrobami;
  • prezentowania wyrobów podczas wyżej wymienionych wydarzeń;
  • przekazywania próbek w celu promocji.

Czego nie utożsamia się z reklamą wyrobów medycznych?

Reklamą wyrobów medycznych nie są katalogi handlowe czy też listy cenowe, które zawierają wyłącznie nazwę handlową, cenę wyrobu lub specyfikację techniczną. Ale także informacji umieszczonych na opakowaniach oraz załączonych do opakowań wyrobów.

*****

Nowe zasady reklamy wyrobów medycznych dostosowują nasze prawo do unijnych standardów, ale także mają zapobiegać niewłaściwym praktykom reklamowym wyrobów medycznych. Czy doprowadzą do rewolucji w reklamach wyrobów medycznych pokaże czas, niemniej nadanie ram regulacyjnych reklamom jest bardzo istotne. Jakie są Wasze przemyślenia o reklamach wyrobów medycznych? Dajcie znać w komentarzach:)

Jak odwołać się od decyzji NFZ?

Katarzyna Zalewska10 marca 2022Komentarze (0)

Postępowanie w sprawie zawarcia umowy między Twoim podmiotem leczniczym, a Narodowym Funduszem Zdrowia, nie zawsze może zakończyć się po Twojej myśli.

Mogą mieć miejsce sytuacje, w których NFZ nie wyrazi zgody na podpisania takiej umowy, albo wyrazi zgodę na podpisanie umowy w kształcie innym, niż zakładałeś. Wyniki konkursu ofert lub rokowań nie zawsze będą dla Ciebie korzystne.

Jeśli uznasz, że Twój interes prawny doznał w ten sposób uszczerbku, masz możliwość odwołania się od takiej decyzji.

Zgodnie z obietnicą dziś omówię kwestię dotyczącą tego, jakie są środki odwoławcze w postępowaniu prowadzonym przez NFZ.

Jak odwołać się od decyzji NFZ?

Oby odwołać się od decyzji NFZ masz możliwość skorzystania z trzech możliwości. Możesz złożyć protest, możesz wnieść odwołanie, albo wnieść skargę do sądu administracyjnego.

  • Jakie warunki musisz spełnić, aby te możliwości odwołania Ci przysługiwały?
  • Kiedy możesz złożyć protest, kiedy odwołanie, a kiedy skargę?
  • Ile masz czasu, na odwołanie od decyzji NFZ?

O tym opowiadam w dalszej części artykułu, który przeczytasz tutaj>>

Zapraszam!

Katarzyna Zalewska
radca prawny

***

W ostatnim czasie przybliżyłam Wam materię trybów zawierania umów z NFZ (poznasz je tutaj).

Dziś chcę przekazać trochę wiedzy na temat kar umownych w umowach dotyczących świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.

Kary umowne nakładane przez NFZ

Uregulowano je w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

NFZ (zarówno Prezes jak i dyrektor oddziału) nakłada karę umowną, gdy nie wykonano umowy lub wykonano ją nienależycie z uwagi na przyczyny leżące po stronie świadczeniodawcy.

Wysokość kary umownej ustala się w oparciu o rodzaj oraz wagę stwierdzonych nieprawidłowości. Przy czym, każde następne naruszenie może skutkować nałożeniem wyższej kary.

Nałożenie kary umownej często jest wynikiem kontroli przeprowadzonej przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Dodatkowo rozporządzenie przyznaje Narodowemu Funduszowi Zdrowia prawo do dochodzenia odszkodowania przewyższającego wysokość kary umownej.

NFZ wzywa do uiszczenia kary umownej poprzez wystosowanie względem świadczeniodawcy wezwania do zapłaty i wskazania terminu wynoszącego 14 dni.

kary umowne nakladane przez NFZ

Czy NFZ ma swoje stawki kar umownych?

Owszem, Narodowy Fundusz Zdrowia określa stawki kar umownych za dane kategorie niewykonania umowy lub niezgodnego z jej treścią wykonania umowy.

Zapoznasz się z nimi w rozporządzeniu MZ, o który wspomniałam, w rozdziale 4 (zobacz treść przepisów).

Wysokość kar umownych

Kara umowna do 2% kwoty zobowiązania wynikającego z umowy za każde stwierdzone naruszenie jest naliczana w przypadku:

  • obciążenia świadczeniodawcy lub osoby uprawnionej do świadczeń na podstawie przepisów o koordynacji kosztami leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych w przypadkach, o których mowa w ustawie;
  • utrudniania czynności kontrolnych;
  • pobierania nienależnych opłat od świadczeniobiorcy lub osoby uprawnionej do świadczeń na podstawie przepisów o koordynacji za świadczenia będące przedmiotem umowy;
  • nieuzasadnionej odmowy udzielenia świadczeń świadczeniobiorcy lub osoby uprawnionej do świadczeń na podstawie przepisów o koordynacji świadczeń;
  • niewykonania przez świadczeniodawcę w terminie zaleceń pokontrolnych;
  • udzielania świadczeń w sposób lub w warunkach nieodpowiadających wymogom określonym w obowiązujących przepisach lub umowie.

Kara umowna do 1% kwoty zobowiązania wynikającego z umowy za każde stwierdzone naruszenie zostanie nałożona w sytuacji:

  • nieudzielania świadczeń w czasie lub miejscu ustalonym w umowie;
  • udzielania świadczeń przez osoby nieuprawnione/nieposiadające kwalifikacji i uprawnień do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny;
  • przedstawienie przez świadczeniodawcę danych niezgodnych ze stanem faktycznych, na podstawie których Fundusz dokonał płatności nienależnych środków finansowych;
  • gdy świadczeniodawca przedstawi dane niezgodne ze stanem faktycznym, na podstawie których Fundusz ustalał stawkę ryczałtu systemu zabezpieczenia.

Taka sama stawka obowiązuje za każdy rodzaj stwierdzonego naruszenia, którym może być:

  • nieprowadzenie list oczekujących na udzielenie świadczenia lub prowadzenia tych list w sposób naruszających przepisy prawa;
  • nieprzekazywania w terminie i zgodnie ze stanem faktycznym (danych dot. list oczekujących, informacji o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia);
  • niewykonania obowiązków dot. rejestracji świadczeniobiorców;
  • gromadzenia informacji lub prowadzenia dokumentacji w sposób naruszający przepisy prawa;
  • niepodania do wiadomości świadczeniobiorców zasad rejestracji i organizacji udzielania świadczeń;
  • nieumieszczenia znaku graficznego NFZ;
  • nieprzekazania w terminie i zgodnie ze stanem faktycznym informacji dotyczących planowanej przerwy w udzielaniu świadczeń jak też w przypadku zamiaru dokonania zmian podstaw formalno-prawnych prowadzonej działalności.

Czy NFZ rzeczywiście korzysta z możliwości nakładania kar umownych?

Pewnie kojarzycie głośny w ostatnich czasach i opisywany w mediach przypadek, w którym lekarze zostali ukarani przez NFZ, ponieważ przepisywali dzieciom refundowane mleko.

Zdaniem Funduszu nie było ku temu podstaw i korzystając z możliwości, które daje rozporządzenie NFZ obarczył ich karą umowną [Tutaj możecie przeczytać ten artykuł].

NFZ ma duże możliwości nakładania kar umownych, ale istnieją również możliwości do kwestionowania nałożonych kar.

Kary umowne nakładane przez NFZ na różnych podstaw to w pewien sposób niewyczerpany temat rozważań. Dlatego zagości na dłużej na łamach bloga.

Katarzyna Zalewska
radca prawny

***

Przyda Ci się: rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Słowa kluczowe: kara umowna, NFZ, umowa z NFZ, kara na lekarza, kara na gabinet

***

Zawieranie umowy z NFZ

Część gabinetów lekarskich łączy świadczenie odpłatnych usług dla pacjentów z wykonywaniem kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia. Dlatego dziś przedstawię Ci dokładnie, jak przebiega zawieranie umowy z NFZ.

Nie jest to proces skomplikowany, ale pewne rzeczy powinieneś wiedzieć, jeśli prowadzisz własną placówkę zdrowia, czy po prostu gabinet lekarski.

Możliwa jest między innymi … [Czytaj dalej…]